Aanrijding met een fietser: wie is aansprakelijk?

De speciale positie van fietsers in het verkeer

In Nederland genieten fietsers en andere ongemotoriseerde verkeersdeelnemers een bijzondere bescherming in het verkeersrecht. Op grond van artikel 185 van de Wegenverkeerswet is de eigenaar of houder van een motorrijtuig altijd aansprakelijk voor schade die bij een aanrijding met een fietser ontstaat, tenzij er sprake is van overmacht.

In de praktijk wordt overmacht bijna nooit aangenomen. Zelfs als de fietser een verkeersfout maakte, blijft de automobilist voor minimaal 50% aansprakelijk voor de schade. Dit wordt ook wel de 50%-regel genoemd. Bij kinderen tot 14 jaar is de automobilist zelfs voor 100% aansprakelijk, ongeacht de schuld van het kind.

Deze strenge regels bestaan omdat automobilisten een zwaarder en gevaarlijker voertuig besturen. De wetgever wil hiermee kwetsbare verkeersdeelnemers extra beschermen.

Aansprakelijkheid en de 50%-regel uitgelegd

De 50%-regel houdt in dat bij een aanrijding tussen een auto en een fietser, de automobilist minimaal 50% van de schade van de fietser moet vergoeden. Dit geldt ongeacht de schuldvraag. Als de automobilist ook deels schuld heeft, kan het vergoedingspercentage hoger uitvallen, tot 100%.

Dit werkt als volgt: stel een fietser rijdt door rood en een automobilist kan niet meer op tijd remmen. Ook dan is de automobilist voor minimaal 50% aansprakelijk voor de schade van de fietser. Had de automobilist harder gereden dan toegestaan, dan kan de aansprakelijkheid oplopen tot bijvoorbeeld 75% of meer.

Let op: de 50%-regel geldt alleen voor de schade van de fietser. Voor schade aan je auto als automobilist gelden de normale aansprakelijkheidsregels. Als de fietser schuld had, kun je je autoschade (deels) op de fietser verhalen.

Wat te doen direct na een aanrijding met een fietser

Bij een aanrijding met een fietser is de eerste prioriteit altijd de gezondheid van het slachtoffer. Fietsers zijn kwetsbaar en kunnen bij een aanrijding ernstig letsel oplopen. Controleer of de fietser gewond is en bel 112 als er letsel is. Laat een gewonde fietser niet zomaar opstaan; wacht op professionele hulp.

Als de situatie veilig is, wissel dan gegevens uit met de fietser. Noteer naam, adres, telefoonnummer en eventueel de verzekering van de fietser. Maak foto's van de situatie, de positie van auto en fiets, remsporen en de omgeving. Zoek getuigen en vraag hun contactgegevens.

• Controleer of de fietser gewond is en bel 112 bij letsel
• Zet de auto veilig aan de kant met waarschuwingslichten
• Wissel gegevens uit met de fietser
• Maak foto's van de situatie, schade en omgeving
• Zoek getuigen en noteer hun gegevens
• Vul het schadeformulier in via de Schade Assistentie app

Schade melden en afhandelen

Meld de aanrijding zo snel mogelijk bij je autoverzekeraar, ook als je denkt dat de fietser schuld had. Je WA-verzekering vergoedt de schade aan de fietser. De verzekeraar zal de aansprakelijkheid beoordelen op basis van het schadeformulier, foto's en eventuele getuigenverklaringen.

Het invullen van een schadeformulier bij een aanrijding met een fietser kan ingewikkeld zijn, omdat het Europees schadeformulier primair bedoeld is voor aanrijdingen tussen motorvoertuigen. Met de Schade Assistentie app kun je ook bij een aanrijding met een fietser alle relevante informatie gestructureerd vastleggen en een compleet schaderapport genereren.

Heeft de fietser letsel opgelopen, dan is het extra belangrijk om alles nauwkeurig vast te leggen. Letselschadeclaims kunnen hoog oplopen en de documentatie van het ongeluk is daarbij cruciaal.

Schade aan je auto verhalen op de fietser

Als de fietser (deels) schuld had aan de aanrijding, kun je de schade aan je auto verhalen op de fietser. Omdat fietsers geen verplichte aansprakelijkheidsverzekering hebben, moet je de fietser persoonlijk aansprakelijk stellen. Veel fietsers zijn wel gedekt via hun aansprakelijkheidsverzekering (AVP), als ze die hebben.

Stuur een aansprakelijkheidsbrief naar de fietser en vraag om de gegevens van diens aansprakelijkheidsverzekering. Als de fietser geen verzekering heeft, kun je de schade in het uiterste geval via de rechter verhalen. In de praktijk is het vaak verstandig om te proberen er onderling uit te komen.